Ecodorp Klein Oers op de tv
Donderdag 26 maart waren onze directe buren Esther en Gijsbert te bewonderen in het tv-programma BinnensteBuiten. Hele fijne buren ook, dat terzijde. En daarmee kwam natuurlijk indirect Ecodorp Klein Oers als geheel voor het voetlicht. Ikzelf mocht als figurant ook nog even langskomen. En wat hebben ze het geweldig goed gedaan! BinnensteBuiten heeft er een mooie montage van gemaakt die een goed inkijkje toont van het leven in een gemeenschap als de onze. Je kunt het item hier terugkijken.
Maar ja, in het intro is het wel meteen raak: onze toiletten! Natuurlijk, dat is opvallend en springt er uit, inclusief de compostbak. Daar bovenop kwam de humor van Patricia Mers, een andere fantastisch ‘buuv’: ‘eerst poep en dan soep’. En als je dit zoals BinnensteBuiten heeft gedaan op Facebook zet voel je de toon van de reacties al wel een beetje aankomen, al moet ik zeggen dat me nog erg meeviel. Heel veel reacties waren echt wel positief! Wat vooral opvalt is dat er vooral heel veel onwetendheid heerst. Reacties als deze laten dat overduidelijk zien. Ik zet ze even op een rijtje:
- “En gebruiken zo ook geen wc papier? Hoe dan?”
- “De urine zakt zo het milieu in? Daar hoor ik niets over.”
- “Gebruiken deze mensen medicijnen? Bedoeling is goed, maar is er wel goed over nagedacht vraag ik me af”.
- De uitsmijter tot slot (spelfouten inclusief): “ Ben benieuwd hoe het met de poep in de zomer gaat met temperaturen van 30 graden lekker stinken en vliegen bah ze gaan in plaats vooruit in de tijd nú achteruit want vroeger kwam de strontkar voorbij de huizen omdat op te halen .. “
Voordat ik antwoord geeft op deze bedenkingen eerst nog even het grootste misverstand uit de wereld helpen. Composteren doen we niet om water te besparen al is dat natuurlijk wel mooi meegenomen. Wij composteren onze toiletinhoud omdat een voedselkringloop gesloten hoort te zijn. Wij mensen eten van het land waar eerst alles groeit en daarna wordt geoogst. Groeien doet het niet vanzelf. De voedingsstoffen halen de planten uit de bodem, die voedingsstoffen moeten daar ook weer terugkeren anders brengt de bodem op een gegeven moment niets meer voort, de planten hebben er dan niet zo’n zin meer in. Kunstmest is nu de algemene trend om de productie op gang te houden. Het nadeel hiervan is dat je er weliswaar de planten mee voedt maar de bodem verarmt en het leven erin verdwijnt. Bovendien komt kunstmest uit een eindigende bron. Over een jaar of honderd is het op, zo is de verwachting. Wij mensen zijn levende wezens, eigenlijk gewoon dieren. Ook wij maken deel uit van de kringloop. Onze uitwerpselen moeten dus gewoon terug de natuur in, in plaats van als slib in een verbrandingsoven te eindigen.
Om dan nu antwoord te geven op de reacties: - Natuurlijk gebruiken wij ook wc-papier. Papier is ook van organische oorsprong en het composteert fantastisch.
- Urine die de grond in zou zakken is een goede bedenking maar niet aan de orde. Het mooie van composteren is dat dit niet gebeurt, mits je het goed doet natuurlijk. We gebruiken een plantaardig strooisel in onze toiletten, zaagsel of gemalen vlasstro bijvoorbeeld en dat bindt de stikstof wat in urine de grootste probleemveroorzaker is. Daarna spoelt het niet meer uit. Stinkt je toilet dan gebruik je te weinig strooisel en is de verhouding koolstof stikstof niet goed. Alleen in dat geval zou het kunnen gebeuren dat het uitspoelt. Maar anders niet.
- Medicijnen is weer een ander verhaal. Ik stel altijd de wedervraag : vind je het wel normaal om medicijnresten via je urine het riool in te spoelen? Lost de rioolwaterzuivering het allemaal echt zo goed op denk je? Mensen denken daar simpelweg niet zo over na zo blijkt keer op keer. Het antwoord is nee, medicijnresten vormen door het toenemende gebruik juist een steeds groter probleem in ons milieu. Bacteriën en schimmels in de compost breken daarentegen in ieder geval verrassend veel af. Nee, niet een beetje, echt heel veel! Uitzonderingen zijn er wel. Onderga je een chemokuur dan mag je urine zeker niet in de compost verdwijnen. Maar ook niet in het riool! Lever het dan in bij een depot voor chemisch afval. Altijd! En als extra geruststelling, we gaan straks onze compost laten testen op medicijnresten. Alle testen die wereldwijd al zijn gedaan, zijn veelbelovend.
- Onze compostbakken zijn afgedekt, er zit een flinke laag geur blokkerende stro overheen en rondom. Bovendien gaat vers materiaal altijd ín de hoop, nooit er bovenop. Bijvullen doen we door een geul in het midden te maken waarna het bestaande materiaal er overheen gaat inclusief een verse lading stro. Wolken met vliegen zul je ook in de zomer absoluut niet aantreffen, al is het dertig graden of hoger, die hebben er geen belangstelling voor. Door de optimale verhouding van de eerder genoemde koolstof en stikstof verloopt de afbraak buitengewoon snel en effectief. Veel sneller dan in een compostbak zonder mest. Gft-afval wat we er ook bij doen laat dat goed zien. Het is binnen een week al goeddeels verdwenen. Daarbij stijgt de temperaturen met gemak tot boven de vijftig graden (meestal nog wel een graad of tien hoger), veroorzaakt door thermofiele bacteriën. Voor beesten als ratten, (nu eens niet genoemd) gaat dat veel te ver.
Composteren is een bijna magisch proces. De bacteriën die al het werk voor ons doen bestonden al miljoenen jaren voordat er mensen op aarde waren. Terug in de tijd zou ik het al met al niet willen noemen. Ook als de mensheid uitsterft zullen die bacteriën er nog steeds zijn. Bij Kleinste Kamertje en Ecodorp Klein Oers laten we zien waar de mensheid faalt. Dat niet iedereen dat graag ziet begrijpen we maar al te goed. Maar iemand moet het wel doen. En als het kwartje eenmaal is gevallen kun je zien hoe geweldig mooi het is om onze eigen menselijke uitscheidingen te zien veranderen in de prachtigste compost.